Cà phê “nóng” chuyện gian lận thuế

TT - Nếu không giải quyết dứt điểm tình trạng gian lận thuế giá trị gia tăng (VAT), hàng loạt doanh nghiệp cà phê buộc phải tạm ngưng xuất khẩu.

Thu hoạch cà phê ở Đắk Nông - Ảnh: Nguyễn Công Thành

Thông tin trên được đưa ra tại hội nghị bàn về biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê do Hiệp hội Cà phê ca cao VN (Vicofa) tổ chức ngày 24-9 tại TP.HCM. Và dù niên vụ mới còn hơn một tháng nữa mới bắt đầu nhưng các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hàng đầu VN đã than năm nay sẽ cực kỳ khó khăn cho ngành cà phê VN. Hiện giá cà phê nội địa chỉ còn 36.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong ba năm qua.

Gian lận thuế VAT đang giết ngành cà phê!

Liên đoàn Cà phê châu Âu quan tâm đến tình trạng gian lận thuế Không chỉ doanh nghiệp trong nước lo lắng về tình trạng gian lận thuế VAT mà cả doanh nghiệp nước ngoài cũng bất an trước mùa vụ mới. Vicofa cho biết cuối tháng 7-2013, Liên đoàn Cà phê châu Âu (ECF) đã có thư gửi các cơ quan chức năng VN yêu cầu điều tra tình trạng gian lận thuế trong mua bán cà phê để các thành viên của ECF biết đường lên kế hoạch mua bán cho niên vụ 2013-2014, giải quyết vấn đề thuế VAT trước niên vụ cà phê mới để họ yên tâm kinh doanh.

Kể từ tháng 6-2013 đến nay, Công ty TNHH Minh Huy (Long Khánh, Đồng Nai) đã tạm ngưng xuất khẩu cà phê dù đối tác vẫn điện thoại đặt hàng. Ông Nguyễn Minh Bạn, giám đốc công ty, cho biết không phải thiếu hàng để giao nhưng mua bán hiện nay quá nhiều rủi ro do sự cạnh tranh của các doanh nghiệp chuyên gian lận thuế với thủ đoạn tinh vi.

Theo giải thích của ông Bạn, thủ đoạn của các doanh nghiệp này là mua cà phê với giá cao hơn giá thị trường, sau đó bán ra giá thấp cho doanh nghiệp xuất khẩu để lấy hóa đơn VAT và kiếm lời từ hành vi chiếm đoạt khoản thuế. Chẳng hạn, giá cà phê trên thị trường hiện nay 36.000 đồng/kg, nhưng các doanh nghiệp này chào mua giá 37.000 đồng/kg để cạnh tranh gom với số lượng hàng rất lớn.

Sau đó những doanh nghiệp này đem hàng bán lại cho doanh nghiệp khác, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu với giá 36.000 đồng/kg, chịu lỗ 1.000 đồng/kg và nhận được khoản tiền hoàn thuế VAT 5%, tương đương 1.800 đồng/kg. Thay vì nộp khoản tiền thuế này lại cho Nhà nước, doanh nghiệp này bỏ trốn để hưởng lãi 800 đồng/kg (1.800 đồng thuế VAT - 1.000 đồng bán lỗ). “Với kiểu mua bán này, các công ty làm ăn đàng hoàng rất khó cạnh tranh với họ để có hàng đúng giá xuất khẩu. Nếu mua cao bằng họ thì thua lỗ” - ông Bạn bức xúc.

Cũng tại cuộc họp, hầu hết doanh nghiệp xuất khẩu và đại diện Vicofa đều lên tiếng kêu khổ vì tình trạng gian lận và khó khăn trong hoàn thuế VAT đã vượt mức chịu đựng của doanh nghiệp. Ông Vũ Văn Hải, giám đốc Công ty Haprosimex TP.HCM, cho biết từ đầu năm đến giờ đơn vị này không còn xuất khẩu cà phê. “Gian lận thuế VAT đã phá vỡ môi trường kinh doanh tại VN, người làm ăn chân chính đang chịu rủi ro. Chúng tôi không thiếu tiền để kinh doanh nhưng môi trường kinh doanh đã bị phá vỡ hết rồi nên tôi nghỉ” - ông Hải nói.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Mai, tổng giám đốc Công ty CP XNK gia công bao bì Packsimex (Bộ Công thương), tuyên bố thẳng nếu không giải quyết vấn đề gian lận cũng như hoàn thuế VAT thì công ty không dám kinh doanh cà phê nữa. “Chúng tôi phải cho một nửa nhân viên nghỉ việc vì không có gì làm” - bà Mai nói.

Cà phê Việt đang mất thị phần

Theo ông Đỗ Hà Nam, phó chủ tịch Vicofa, tất cả doanh nghiệp xuất khẩu cà phê VN đều đang ở tình trạng bất kỳ lúc nào cũng có thể gặp vấn đề về thuế. Nếu tình trạng này tiếp tục thì không còn doanh nghiệp nào tại VN dám tham gia thị trường cà phê nữa. Ông Nguyễn Xuân Thái, giám đốc Công ty TNHH MTV cà phê Thắng Lợi (Đắk Lắk), đề nghị nên bỏ thuế VAT trong ngành cà phê vì 95% cà phê là để xuất khẩu, chỉ có 5% tiêu thụ trong nước.

Cũng theo các doanh nghiệp, rủi ro do gian lận thuế VAT và khó khăn trong hoàn thuế chính là lý do khiến cà phê VN đang mất dần thị trường. Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê cho biết tình hình kinh doanh mùa vụ mới càng gặp nhiều khó khăn hơn do sản lượng thế giới ngày càng tăng. Ông Nguyễn Quang Bình, giám đốc Công ty TNHH Chánh Tinh Anh (TP.HCM), cho biết thách thức với cà phê VN là sản lượng của thế giới ngày càng cao nên thị phần của VN ngày càng thấp.

Trong 2-3 tháng vừa qua xuất khẩu cà phê VN không nhiều, một phần do gian lận thuế VAT nhưng còn do thị phần mất vào nước ngoài. Trước đây VN xuất khẩu 110.000-120.000 tấn/tháng nay chỉ còn 80.000-90.000 tấn/tháng. “Lượng bán thấp hơn mà giá vẫn giảm chứ không tăng là do có nguồn cung khác thay thế. Nếu không giải quyết tận gốc vấn đề thuế VAT thì hàng sẽ không đi được và tạo cơ hội cho các nước xuất khẩu khác là Indonesia và Brazil chiếm thị phần. Trước mắt, 400.000 tấn cà phê robusta của Brazil và 100.000 tấn của Indonesia sẽ được đưa ra thị trường và VN còn có thể mất thêm thị phần trong thời gian tới” - ông Bình nhận định.

Theo ông Đỗ Hà Nam, hiện giá cà phê đang ở mức thấp nhất trong ba năm qua, còn 36.000 đồng/kg. Trong khi đó giá cà phê arabica trên thế giới đang xuống thấp nên thị phần robusta sẽ giảm thêm. Không những vậy, các doanh nghiệp nước ngoài đang có tin đồn xấu về doanh nghiệp cà phê trong nước. “Mấy ngày nay chúng tôi liên tục làm việc với ngân hàng nước ngoài và các công ty nước ngoài đang có thông tin các doanh nghiệp cà phê VN sắp chết hết rồi vì lãi suất và gian lận thuế” - ông Nam nói.

Ngược lại, một số ngân hàng cho biết sẽ tạm ngưng cho doanh nghiệp cà phê vay tiền kinh doanh niên vụ mới như ngành điều cách đây hai năm. “Ngành cà phê VN đã có ba năm tươi đẹp khi giá trong nước ổn định ở mức 40.000-50.000 đồng/kg. Thành công đó lớn nhất thuộc về người nông dân khi đã điều tiết được lượng hàng bán ra. Tuy nhiên, tình hình mùa vụ mới rất khó khăn, do đó cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước để tránh tình trạng sụp đổ về giá”, ông Nam nói.

TRẦN MẠNH

Đẩy khó cho doanh nghiệp xuất khẩu Để ngăn chặn tình trạng gian lận thuế VAT, giữa tháng 6-2013 Bộ Tài chính ban hành công văn yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu phải tự “kiểm tra các khâu trung gian” và sẽ kiểm tra trước khi hoàn thuế đối với các trường hợp sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế. Tuy nhiên, quy định này lại vấp phải sự phản đối của các doanh nghiệp vì Nhà nước đã đẩy doanh nghiệp vào thế khó hơn. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng khi mua cà phê của đối tác thì chỉ biết họ có đủ hồ sơ giấy tờ là được, còn họ mua của những đơn vị nào trước đó làm sao doanh nghiệp kiểm tra được. “Vậy mà Bộ Tài chính giờ bắt tôi phải biết hết cả những khâu cung cấp hàng. Nhà nước cũng tạm thời ách thuế VAT mà tôi lẽ ra được hoàn lại để kiểm tra các khâu cung ứng hàng. Nếu một khâu nào đó trong chuỗi cung ứng bỏ trốn thì tôi cũng không được hoàn thuế. Rủi ro như thế này thì sao doanh nghiệp dám kinh doanh” - giám đốc một doanh nghiệp nói.

Thịt bò Úc tràn ngập siêu thị

Thay vì phải mua thịt bò đông lạnh nhập khẩu,hiện nay nhiều người tiêu dùng tại VN có thể đến siêu thị, cửa hàng thực phẩm mua bò tươi của Úc với giá ngang sản phẩm thịt bò nội địa.

1.473 con bò Úc vừa được Công ty TNHH Trung Đồng nhập khẩu

Các công ty nhập khẩu bò cũng như phân phối cho biết thịt bò Úc sạch và chất lượng nên người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng. Theo Cơ quan Thú y vùng VI, trong chín tháng đầu năm nay VN nhập khẩu 32.500 con bò sống từ Úc.

Cung không đủ cầu

Chiều 8-10 tại cảng Gò Dầu (Long Thành, Đồng Nai), chiếc tàu GL Lan Xiu tải trọng trên 1.000 tấn cập bến đem theo 1.500 con bò nhập khẩu từ Úc về VN sau hơn một tuần lênh đênh trên biển. Sau quá trình kiểm tra hải quan và kiểm dịch, chuyên gia dắt bò người Úc lần lượt đưa những con bò cao 2m nặng đến 800kg theo đường dẫn xuống các xe tải đậu cạnh mạn tàu để chuyển về trại nuôi của Công ty TNHH Trung Đồng (Biên Hòa, Đồng Nai).

Tại đây, sau khi có kết quả kiểm nghiệm từ cơ quan thú y, những con bò Úc này được tiêm phòng các loại bệnh thông thường và chờ cách ly khoảng 14 ngày trước khi giết mổ.

Bà Trương Thị Đồng, giám đốc Công ty TNHH Trung Đồng, cho biết đây là chuyến bò thứ 10 mà công ty nhập về từ Úc trong gần một năm qua. Toàn bộ bò nhập khẩu sẽ được công ty giết mổ, pha lóc và phân phối cho các siêu thị lớn như Big C, Co.op Mart, Lotte..., các nhà hàng, khách sạn, cửa hàng thực phẩm và các đại lý tại chợ lẻ khắp cả nước.

Theo giới kinh doanh, nhập khẩu bò Úc cho lợi nhuận cao hơn bò từ Campuchia, Lào, Thái Lan... dù quy trình nhập khẩu phức tạp và phải đảm bảo các yêu cầu về nuôi nhốt và giết mổ theo tiêu chuẩn Úc.

Để được nhập khẩu, các nhà kinh doanh trong nước phải xây dựng khu nuôi nhốt bò, nhà máy giết mổ theo tiêu chuẩn Úc.

Toàn bộ các khâu này đều có sự giám sát của chuyên gia Úc từ khi khởi động đến khi hoạt động. “Úc yêu cầu các nhà giết mổ phải đảm bảo theo quy trình giết mổ nhân đạo, tức là không được làm cho con vật bị hoảng loạn, stress từ khi vận chuyển đến giết mổ.

Nếu không thực hiện đúng cam kết, họ sẽ ngưng hợp đồng bán bò” - ông Văn Đức Mười, tổng giám đốc Công ty Vissan, nói. Theo bà Trương Thị Đồng, để nhập khẩu 1.500 con bò thì chi phí khoảng 1,5 triệu USD nhưng đầu tư hệ thống chuồng trại và giết mổ đáp ứng tiêu chuẩn Úc phải mất gấp đôi số tiền đó.

Dù khó khăn về đầu tư ban đầu nhưng tiềm năng lợi nhuận lớn nên ngày càng có nhiều đơn vị tham gia nhập khẩu bò từ Úc về VN. Sau Trung Đồng, hiện đã có thêm hai đơn vị khác ở Long An và Hải Phòng tham gia lĩnh vực kinh doanh này.

“Sau thời gian đầu thăm dò thị trường, đến nay nhu cầu bò Úc từ đối tác của chúng tôi luôn vượt quá khả năng cung cấp. Thời gian tới chúng tôi sẽ tăng gấp đôi lượng bò nhập khẩu, tức khoảng 3.000 con mỗi tháng” - bà Đồng cho biết.

Bò Úc nhập khẩu nguyên con được xẻ thịt và bán ở cửa hàng Vissan tại TP.HCM - Ảnh: T.T.D.

Thịt bò Úc cạnh tranh với bò nội địa

Theo giới kinh doanh, nhu cầu dùng thịt bò của VN ngày càng lớn trong khi nguồn cung hầu như không tăng nhiều năm qua. Thịt bò trong nước mà người tiêu dùng VN vẫn sử dụng chủ yếu có nguồn cung từ Campuchia, Lào, Thái Lan... với chất lượng và số lượng không đảm bảo nên giá đến tay người tiêu dùng rất cao.

Đến nay, ngay cả nguồn cung từ Campuchia và Lào cũng trở nên khan hiếm. Không những vậy, theo ông Văn Đức Mười, bò nhập từ các nước lân cận thường bị các thương lái bơm nước nhiều lần để tăng trọng lượng, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Trong khi đó theo bà Đồng, bò Úc số lượng bao nhiêu cũng có, giá cả ổn định và thật sự là bò sạch và giá cả phải chăng đã thay đổi cả ngành kinh doanh bò thịt tại VN.

Sau 35 năm kinh doanh thịt bò, bà Đồng cho rằng trong tình cảnh khan hiếm bò từ các nước xung quanh, nếu không có bò Úc nhập khẩu thì giá thịt bò trong nước đã cao hơn hiện tại rất nhiều.

Tại các cửa hàng bán lẻ thịt bò và cửa hàng thực phẩm ở TP.HCM, bò tươi Úc được bán với giá khá “mềm” như nạc đùi 244.000 đồng/kg, gầu 180.000 đồng/kg, nạm 135.000 đồng/kg, gân 120.000 đồng/kg, bắp bò 225.000 đồng/kg. Hai loại thịt bò ngon nhất và đắt nhất là thăn và philê có giá là 320.000 đồng/kg, đắt hơn khoảng 5% so với bò nội địa. Khảo sát tại các siêu thị và cửa hàng thực phẩm ở TP. HCM, nhân viên bán hàng cho biết bò Úc hiện đã chiếm chỗ của bò trong nước.

Chị Nguyễn Hoài Trang (nhân viên kinh doanh tại Q.3) cho biết cách nay hai tháng, gia đình chị được một người quen giới thiệu về thịt bò Úc giết mổ tươi sống tại VN, thay vì bò đông lạnh nhập khẩu nên đã thử dùng. “Tôi chuộng thịt bò Úc vì ăn mềm, ngọt mà chỉ bằng giá bò trong nước. Tôi chỉ băn khoăn là sao họ có thể nhập được bò từ Úc về mà vẫn giữ được tươi” - chị Trang nói. Cũng như chị Trang, nhiều khách hàng đi siêu thị thấy thịt bò tươi Úc xuất hiện ngày một nhiều nhưng không biết để có loại thịt này, các công ty đã nhập bò sống từ Úc về VN để giết mổ, chế biến. Theo các nhà kinh doanh, bò Úc đáp ứng được mọi yêu cầu về thịt sạch, an toàn nên ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng. “Từ ngày có nguồn bò nhập từ Úc, toàn bộ hệ thống của Vissan đã không bán bò từ Campuchia, Lào nữa” -  ông Văn Đức Mười cho biết.

* PGS.TS Nguyễn Đăng Vang (chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi VN): Thiếu chính sách phát triển đàn bò thịt Nhập khẩu thịt bò từ nước ngoài là hệ quả tất yếu do nguồn cung trong nước thấp hơn nhiều so với nhu cầu và VN chưa có chính sách phát triển nguồn cung này. Tỉ lệ trung bình tiêu thụ thịt bò của thế giới hiện nay là 23% trong khi ở VN tổng lượng trâu, bò mới chỉ chiếm gần 7% tổng lượng thịt. Cũng theo ông Vang, bò nhập khẩu từ Úc có giá rất cạnh tranh do họ chăn nuôi quy mô lớn trong khi chăn nuôi bò tại VN quy mô nhỏ, giống bò chất lượng kém. Theo tính toán của Hiệp hội Chăn nuôi, giá bò Úc về VN kể cả thuế ở mức 58.000 đồng/kg (bò hơi) trong khi giá thành bò trong nước ở mức 60.000 đồng/kg. Do đó, bò nuôi trong nước khó cạnh tranh với bò nhập khẩu. * Ông Nguyễn Xuân Bình (giám đốc Cơ quan Thú yvùng VI): Bò Úc ít dịch bệnh hơn bò nội địa Úc là nước có nền chăn nuôi phát triển và là vùng an toàn dịch bệnh. Do đó, bò Úc không có các bệnh thông thường ở VN như lở mồm long móng. Khi đã có chứng nhận từ cơ quan thú y Úc, bò nhập về VN chỉ cần lấy máu xét nghiệm các bệnh truyền sang người. Ngược lại, do lo ngại dịch bệnh từ trong nước lây sang bò Úc nên các công ty nhập khẩu phải tiêm phòng các bệnh thông thường ở VN sau khi nhập khẩu.

TRẦN MẠNH

Bài đăng trên Tuổi Trẻ số ra ngày 10-10-2013. Link: http://tuoitre.vn/Kinh-te/573572/thit-bo-uc-tran-ngap-sieu-thi.html

Đạo đức???

Dạo này đọc báo hãi nhất là sau mỗi bài lại có cái box của một chuyên gia tiến sĩ về xã hội học, tâm lý học, đạo đức học, vân vân học chém gió về một em nào đó tuyên bố không yêu mấy anh nghèo, mấy em làm đủ trò câu view trên mạng,... với các từ như tôi rất buồn, tôi sốc, tôi mất niềm tin... rồi các em í có vấn đề tâm lý, bị tổn thương từ gia đình, nhà trường dạy không đến nơi đến chốn, bạn bè quay lưng, xã hội ném đá...

Sau đó ít lâu các bác ấy lại lên báo chém tôi cực kỳ buồn, phẫn nộ, thất vọng... với kiểu người ta tranh cướp nhau cái áo mưa miễn phí, xếp hàng cả cây số mua bán trung thu,... Đây là sự xuống cấp của đạo đức, chuẩn mực xã hội, tâm lý bầy đàn. Xã hội cần có văn hóa ứng xử, văn hóa giao tiếp, văn hóa tranh luận và văn hóa phản biện...

Nói các bác chuyên gia đừng giận, đạo đức thì nó không bất biến. Cái nhiều người cho là đúng chưa hẳn đã đúng. Nếu em nào đó coi bản thân mình là món hàng thì em ấy có quyền định giá và bán ở nơi trả giá cao nhất. Các bác cứ ngồi nhà mà phán tâm lý em nó thế này thế nọ có khi chẳng phải.

Mà nói thật, áo mưa miễn phí các bác có thể không cần chứ cỡ như em tưng miễn phí thì chưa chắc à. Ngồi đó mà đạo đức.

Ngày 14-9: Nhật ký đi họp

Liên tiếp mấy ngày qua đi họp đều gặp bác thứ trưởng BCT. Bác này có đặc điểm là cứ lên phát biểu là rất lịch sự cảm ơn ban tổ chức đã cho tôi cơ hội được nói.

Mà đúng thế thật. Bác ấy nói nhiều, nói dài, nói nhanh, nói hùng hồn, nói trôi chảy cực kỳ.
Nghe bác ấy nói mới hiểu rõ câu "cảm ơn ban tổ chức đã tạo điều kiện cho tôi phát biểu", nói cứ như lâu lắm mới được nói. Nói như sợ hết thời gian để nói, nói lấy được.

Còn nội dung bác ấy nói thì anh em mình biết rồi. Bác Tran Trần Thanh Sơn sơn thì cho rằng "ông này nói không có đường ra". Một chị đồng nghiệp của mình nói "nghe ổng nói cả buổi mà lấy được ý gì chết liền".

Xuất tôm vào Mỹ: thuế chồng thuế

TT - Chống chọi với vụ kiện chống bán phá giá hàng chục năm trời chưa có hồi kết thúc, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của VN vào Mỹ lại phải tiếp nhận thông tin choáng váng: Bộ Thương mại Mỹ đã quyết định áp thuế chống trợ cấp đối với tôm VN lên đến 4,52%.

Thu hoạch tôm ở Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng. Ảnh: CHÍ QUỐC

Việc Bộ Thương mại Mỹ (DOC) quyết định đánh thuế chống trợ cấp không chỉ thiệt hại hàng chục triệu USD của các doanh nghiệp, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của hàng trăm ngàn nông dân và công nhân khi xuất khẩu tôm sụt giảm.

Loại thuế bất công!

Đó là phản ứng của ông Trần Thiện Hải - chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản VN (VASEP), đồng thời là giám đốc Công ty thủy hải sản Minh Hải (Bạc Liêu) - khi vừa nhận được tin DOC đánh thuế chống trợ cấp với tôm của VN. Là một doanh nghiệp xuất khẩu tôm VN nhiều năm vào Mỹ, ông Hải dự báo các doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn hơn trong thời gian tới. “Cũng giống như vụ kiện chống bán phá giá, vụ kiện chống trợ cấp (CVD) sẽ kéo dài lê thê năm này qua năm khác với rất nhiều thủ tục mệt mỏi và tốn kém mà doanh nghiệp sẽ phải theo đuổi. Việc đánh thuế của DOC là bất công không chỉ với doanh nghiệp xuất khẩu tôm của VN mà còn với cả trăm ngàn công nhân và nông dân liên quan”, ông Hải bức xúc.

Trước đó, ngày 12-8, DOC đã quyết định áp mức thuế chống trợ cấp lên các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu tôm của VN. Trong đó, mức thuế suất CVD đối với hai bị đơn bắt buộc là Công ty thủy sản Minh Quí và Công ty Thủy sản Nha Trang lần lượt là 7,88% và 1,15%. Mức thuế suất CVD toàn quốc cho tất cả công ty khác của VN xuất khẩu vào Mỹ là 4,52%. Dù giảm hơn so với mức thuế suất sơ bộ mà DOC đưa ra hồi tháng 6-2013 (6,07%), nhưng đây là một phán quyết bất lợi đối với ngành tôm của VN do các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Thái Lan, Indonesia có mức thuế bằng 0. Ngoài VN, các nước còn lại trong vụ kiện CVD đều có mức thuế suất cao hơn nhiều như Ecuador (10,13-13,51%), Trung Quốc (18,16%), Ấn Độ (10,54-11,14%)...

Ông Lê Văn Quang - tổng giám đốc Công ty cổ phần Minh Phú, đơn vị xuất khẩu tôm lớn nhất của VN, cho biết phán quyết của DOC sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu tôm vào Mỹ. Trong bối cảnh giá thành tôm của VN thường cao hơn các nước trong khu vực, nay thêm thuế sẽ rất khó cạnh tranh với tôm từ Thái Lan và Indonesia. “Chúng tôi đang cùng với luật sư rà soát lại kết quả của DOC để có những khiếu nại hoặc khởi kiện cơ quan này” - ông Quang nói.

Nhập khẩu tôm vào Mỹ bảy tháng đầu năm

Diễn biến vụ kiện * Ngày 28-12-2012, Liên minh công nghiệp tôm vùng Vịnh Mỹ (COGSI) đã đệ đơn kiện lên DOC đối với tôm nước ấm nhập khẩu từ bảy nước, trong đó có VN. * Ngày 15-1-2013, đại diện chính phủ VN và Mỹ có buổi tham vấn tại DOC. * Ngày 18-1: DOC chính thức tiến hành điều tra. * Ngày 11-2: DOC chọn hai bị đơn bắt buộc là Minh Phú và Nha Trang Seafoods đồng thời bổ sung bốn nội dung điều tra. * Ngày 29-5: DOC ra kết quả thuế CVD sơ bộ. * Ngày 12-8: DOC ra kết luận thuế CVD chính thức.

Theo VASEP, quyết định áp thuế CVD là một sự áp đặt bất công với các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu tôm VN trong lúc các doanh nghiệp đang hoạt động theo cơ chế thị trường, không nhận trợ cấp của Nhà nước trong hoạt động sản xuất kinh doanh và cũng không nhận được bất kỳ trợ cấp riêng biệt nào cho ngành tôm trong nhiều năm qua. Như vậy với quyết định này, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm VN vào Mỹ sẽ phải chịu hai loại thuế: thuế chống bán phá giá đối với tôm VN nhập khẩu vào Hoa Kỳ (hiện ở mức gần 1%) và thuế CVD, gây ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của hơn 600.000 nông dân, người làm chế biến và xuất khẩu tôm tại VN.

Ngày 14-8, VASEP ra thông cáo báo chí phản đối quyết định về mức thuế CVD của DOC đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tôm VN và đề nghị Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ (ITC) xem xét công tâm, đưa ra quyết định đúng đắn và hợp lý nhằm chấm dứt hoàn toàn vụ kiện vô lý này.

Có thể kiện Mỹ ra WTO

Theo Vasep, giống như các vụ kiện liên quan đến chống bán phá giá, vụ kiện chống trợ cấp cũng do hai cơ quan của Mỹ là DOC và ITC tiến hành điều tra độc lập. Chỉ khi hai cơ quan này cùng đồng ý thì việc đánh thuế mới có hiệu lực. Hiện ITC đang điều tra xem việc nhập khẩu tôm từ VN và các nước có gây thiệt hại ngành sản xuất tôm nội địa hay không và kết quả cuối cùng sẽ được đưa ra vào cuối tháng 9 tới. Nếu ITC cho rằng việc nhập khẩu tôm từ các nước trên gây thiệt hại cho ngành sản xuất tôm nội địa, mức thuế của DOC sẽ được giữ nguyên và áp dụng đối với các lô hàng nhập vào Mỹ kể từ tháng 6-2013 (thời điểm DOC ra phán quyết sơ bộ). Ngược lại, nếu ITC cho rằng việc nhập khẩu tôm không làm thiệt hại về vật chất và đe dọa thiệt hại về vật chất ngành sản xuất tôm nội địa thì phán quyết của DOC không có hiệu lực.

Ông Trương Đình Hòe, tổng thư ký VASEP, cho biết VN có nhiều hi vọng từ kết luận của ITC vì có mức thuế CVD thấp nhất trong năm nước chịu thuế mà DOC đưa ra. Các nhà nhập khẩu và các nhà bán lẻ của Mỹ cũng ủng hộ các nước xuất khẩu tôm vì tôm nhập khẩu chiếm trên 90% tổng nguồn cung tôm cho thị trường Mỹ. Với quyết định của DOC sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng Mỹ, do họ sẽ phải trả giá cao hơn cho sản phẩm tôm nhập khẩu mà họ đang quen tiêu thụ.

Các doanh nghiệp và VASEP đang làm việc tích cực với các luật sư để đưa ra những bằng chứng cho thấy các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của VN không nhận được sự trợ cấp của Chính phủ. “Trong trường hợp xấu nhất là mức thuế mà DOC áp dụng được giữ nguyên, VN vẫn có thể kiện Mỹ ra WTO” - ông Hòe cho biết.

Mất hơn 10 triệu USD tiền thuế Theo VASEP, tính từ đầu năm đến ngày 15-7, xuất khẩu tôm của VN vào thị trường Mỹ đạt 289 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2012. Có được sự tăng trưởng khá mạnh này là do giá các loại tôm bán vào Mỹ đều tăng so với năm 2012. Nếu mức thuế CVD được giữ nguyên thì các lô tôm xuất khẩu từ tháng 6-2013 sẽ bị đánh thuế, nên số tiền thuế mà các doanh nghiệp phải trả trong năm nay sẽ vào khoảng trên 11 triệu USD. Chưa kể, VN vẫn đang phải chịu thuế chống bán phá giá kéo dài nhiều năm qua. Do mỗi năm DOC sẽ tiến hành xem xét để xác định lại mức thuế, nên dù hiện thuế chống bán phá giá đang là 1% nhưng có thể sang năm sẽ tăng.

TRẦN MẠNH

Bài này đã được đăng trên báo Tuổi Trẻ số ra ngày 15-8-2013. Xem link trên online: http://tuoitre.vn/Kinh-te/563857/xuat-tom-vao-my-thue-chong-thue.html#ad-image-0

Báo chí khoa học-Bài 1 (tiếp theo)

Bài 1: Lập kế hoạch và lên cấu trúc bài viết (tiếp theo)

Hôm trước chúng ta mới xong phần giới thiệu và những lợi ích mà bài số 1 này đem lại. Hôm nay tôi sẽ đăng tiếp một số nội dung trong bài số 1.

1.2.Bạn là ai?

Báo chí là một nghề quan trọng. Nó đóng một vai trò chủ chốt trong xã hội. Công việc của bạn cũng quan trọng như công việc của một nông dân (hehe), một chính trị gia, một bác sĩ hoặc một nhà khoa học.

Nhưng công việc báo chí cũng tương đối khác và nó có những ưu tiên đặc thù.

Hãy nhớ rằng bạn là một nhà báo, không phải là một nhà khoa học. Cũng nhớ rằng bạn không phải là nhà giáo, mặc dù bạn phải giải thích rất nhiều điều để độc/khán/thính giả hiểu. Bạn cũng không phải là một nhà văn, mặc dù bạn cần phải viết sao cho mọi người hứng thú đọc tin bài của bạn. Công việc của nhà báo khoa học là:
          (a) thông tin khoa học cho công chúng một cách hiệu quả và thú vị, 
          (b) giúp công chúng hiểu sự kiện/vấn đề khoa học trong bối cảnh, và
          (c) thực hiện chức năng "báo chí giám sát" mà chủ yếu là điều tra và phân tích các vấn đề khoa học gây tranh cãi.

Bạn là nhà báo tự do hay biên chế, một chủ biên hay một phóng viên, không quan trọng cho lắm. Hãy nhớ bạn là một nhà báo chuyên nghiệp, đang cung cấp một dịch vụ quan trọng cho xã hội. 

1.3 Tìm hiểu chủ biên và nơi sử dụng tin bài

Một đề tài tuyệt vời vẫn có thể không được chấp nhận nếu nó không phù hợp với nơi bạn muốn đăng hay phát sóng. Nhiều nhà báo khoa học mới vào nghề đề xướng lên chủ biên những chủ đề không thích hợp với tòa soạn. Trong hầu hết trường hợp, bạn có thể biết chủ đề nào phù hợp nếu xem kỹ các tin bài đã từng được đăng hoặc phát sóng trên ấn phẩm/kênh truyền hình liên quan.

Vì vậy, khi đã có đề tài, hãy tìm hiểu xem tòa soạn mà bạn nhắm đến trước nay đã đăng gì về đề tài này và các vấn đề liên quan. Họ xử lý chúng như thế nào? Họ chọn góc độ nào? Họ thể hiện chủ đề này dưới dạng tin tức đơn thuần hay qua những cuộc tranh luận?

Một việc quan trọng khác là tìm ra ai là chủ biên. Chủ biên (editor) là người phụ trách bài vở cho một mảng đề tài nào đó. Ở VN, chủ biên khoa học thường là trưởng ban khoa giáo các báo đài (hoặc thư ký tòa soạn ở các tờ tạp chí). Là phóng viên khoa học, bạn sẽ phải qua "cửa ải" quan trọng này, cho nên tìm hiểu kỹ họ trước sẽ rất có lợi. Họ sẽ nhiệt tình hơn nếu bạn biết họ thích gì, đã cho in hay phát sóng những gì trước đây.

Một khi bạn có một câu chuyện rõ ràng, hãy “gạ bài” lên chủ biên. Hãy giải thích tại sao đề tài này thích hợp và đáng đăng và bạn định tiếp cận nó như thế nào. Cung cấp một phác thảo ngắn, sẵn sàng tiếp nhận các gợi ý, và đảm bảo rằng bạn đồng thuận về cách triển khai. Trình bày trên điện thoại sẽ hiệu quả hơn qua emai . Nếu bạn gửi email trước khi gọi điện thoại,  chú ý  cách viết của mình (phải rõ ràng và súc tích, và kiểm tra cẩn thận lỗi chính tả) - thêm một chút nỗ lực lúc này có thể làm nên sự khác biệt lớn lúc sau.

Nếu có thể, hãy tạo một mối quan hệ làm việc tốt với chủ biên. Một khi bạn bắt đầu tìm kiếm và thẩm định thông tin, hãy cố giữ liên lạc với họ. Thông báo và cập nhật tình hình đến chủ biên, nhất là khi câu chuyện hay ý kiến ban đầu đã thay đổi. Nhưng hãy nhớ là chủ biên luôn bận rộn và thích những phóng viên không tạo thêm việc cho họ. Giữ mọi liên lạc ở mức tối thiểu.

Có hai “nguyên tắc vàng” quan trọng với các chủ biên. Hãy báo cho chủ biên nếu bạn không kịp nộp bài đúng hạn. Và chắc chắn rằng bạn viết đúng độ dài thỏa thuận. Nếu bạn có thông tin thêm, hãy để dành nó cho bài nối đuôi.

Hãy sẵn sàng chỉnh sửa bài sau khi chủ biên đã xem nó. Chủ biên có quan điểm riêng  của họ về một bài báo. Một số có thể muốn bạn điều chỉnh lại nội dung hoặc yêu cầu bạn bổ sung thêm. Tuy vậy, hãy giữ  cho bài viết truyền tải đúng thông điệp bạn muốn.

Tất nhiên, chủ biên cũng rất đa dạng: có người giỏi, thậm chí tuyệt vời, nhưng cũng có người kém. Làm việc với các chủ biên khác nhau sẽ dạy cho bạn rất nhiều. Đùng nản chí khi phải thảo luận và chỉnh sửa. Đây là những việc mà ai làm nội dung cũng gặp. Hãy chú ý tới những chỉnh sửa mà một chủ biên giỏi đã giúp  bạn – đaxb là cách tốt nhất để trở thành nhà báo có tay nghề cao.

(Còn nữa)

Nguồn: Tài liệu khóa học báo chí khoa học do WFSI và SciDev.net thực hiện.
Nguyên bản: Jan Lublinski
Chỉnh sửa và Việt hóa: TS. Nguyễn Đức An

Xuất khẩu gạo “dựa hơi” tạm trữ

TT - Gạo Thái Lan xuất khẩu tiếp tục hạ giá mạnh đã ảnh hưởng đến giá gạo xuất khẩu của VN. Trước tình hình này, Hiệp hội Lương thực VN (VFA) vừa đề xuất Chính phủ cho mua tạm trữ thêm 300.000 tấn gạo vụ hè thu và thu đông để giữ giá gạo trong nước.

Các chuyên gia ngành gạo cho rằng đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo đầu ra cho nông dân, nhưng cũng cho thấy phản ứng thụ động của các doanh nghiệp trong xuất khẩu vì đã biết trước Thái Lan sẽ phải hạ giá gạo.

Tạm trữ cả năm

Hơn một tháng qua, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo của VN như “ngồi trên lửa” vì cứ khoảng bốn ngày, các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan lại giảm giá gạo chào bán với mức giảm khoảng 5 USD/tấn/lần. Động thái này cho thấy Chính phủ Thái Lan không thể kéo dài tình trạng duy trì lượng tồn kho gạo giá cao quá lớn (lên đến 16 triệu tấn) mà phải bán ra, thậm chí có thể bán phá giá. Thị trường thương mại gạo thế giới bị ảnh hưởng mạnh sau khi Thái Lan tuyên bố bán gạo 100%B (tương đương loại gạo phẩm cấp 5% tấm của VN) còn 420 USD/tấn vào giữa tháng 8. Nhiều nhà nhập khẩu đã tạm ngưng ký các hợp đồng mới với VN càng khiến tình hình xuất khẩu trầm lắng hơn. Và đến cuối tháng 8, thông tin từ các doanh nghiệp cho biết Thái Lan lại giảm giá gạo loại này chỉ còn 380-390 USD/tấn, tương đương giá gạo của VN. Dù biết trước Thái Lan sẽ giảm giá, nhưng mức giá này đã làm không ít doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong nước bất ngờ. Với việc hạ giá quá mạnh này, không chỉ VN mà cả Ấn Độ, Pakistan cũng khó cạnh tranh với Thái Lan. Riêng đối với VN, tình hình xuất khẩu những tháng cuối năm sẽ càng thêm khó khăn.

Trước diễn biến bất lợi trên thị trường xuất khẩu gạo, VFA đã kiến nghị Chính phủ mua tạm trữ thêm 300.000 tấn gạo (tương đương 600.000 tấn lúa) vụ hè thu và vụ thu đông sắp tới để giữ giá gạo tại thị trường nội địa. Thời gian tạm trữ từ ngày 15-9 đến 15-10, đồng thời VFA đề nghị Chính phủ hỗ trợ lãi suất mua tạm trữ 300.000 tấn gạo này trong thời gian hai tháng (từ 15-9 đến 15-11).

Như vậy, đây là lần đầu tiên trong lịch sử VN phải mua tạm trữ gạo ba lần trong một năm, hay nói cách khác là tạm trữ tất cả vụ sản xuất trong năm. Đây cũng sẽ là năm có mức mua tạm trữ lúa gạo lớn nhất từ trước đến nay. Trước đó, Chính phủ đã mua tạm trữ 1 triệu tấn quy gạo vụ đông xuân và 1 triệu tấn gạo hè thu. Đồng thời VFA cũng đề nghị Chính phủ hỗ trợ thêm một tháng lãi suất cho doanh nghiệp mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ hè thu vừa qua (thời hạn hỗ trợ mới đến 15-10 thay vì 15-9). Động thái này sẽ giúp các doanh nghiệp yên tâm hơn thay vì phải bán tháo gạo để lấy tiền trả nợ ngân hàng, càng làm tình hình xấu thêm. Ông Trương Thanh Phong, chủ tịch VFA, cho biết đến nay mới chỉ bán được 200.000-300.000 tấn gạo tạm trữ vụ hè thu. “Theo tính toán, trong đợt mua tạm trữ vừa qua các doanh nghiệp đang bị lỗ 30 USD/tấn. Với 700.000-800.000 tấn còn trong kho, tổng thiệt hại lên đến 21-24 triệu USD” - ông Phong nói.

Theo các chuyên gia ngành gạo, trong bối cảnh hiện tại, việc tạm trữ thêm 300.000 tấn gạo là cần thiết để giữ giá gạo nội địa. Dù đây là biện pháp thụ động nhưng có tác dụng bình ổn thị trường, thay vì hoảng loạn sẽ càng tạo điều kiện cho các nhà nhập khẩu ép giá thêm.

Thiếu chiến lược xuất khẩu gạo

Ông Nguyễn Đình Bích, chuyên gia về thị trường lúa gạo, cho rằng biện pháp tăng mua tạm trữ cho thấy sự thụ động của các doanh nghiệp trong nước đối với xuất khẩu gạo, nhưng dù sao cũng cần thiết. Bởi vì hiện các nhà nhập khẩu đang thực hiện nhiều động thái ép giá như ngừng ký hợp đồng mới, tạm hoãn các hợp đồng đang đàm phán, hoãn tiến độ nhận hàng, hủy hợp đồng... Hơn nữa, thông tin Thái Lan hạ giá gạo xuống 380-390 USD/tấn chưa được công bố chính thức và còn nhiều thị trường lớn vẫn mua gạo từ VN trong thời gian tới nên tình hình có thể không đến mức quá bi quan. “VN vẫn hi vọng được vào những thị trường truyền thống như Indonesia, Philippines khi họ nhập khẩu gạo trở lại. Trong khi đó, khi tình hình Thái Lan ổn định trở lại thì Trung Quốc sẽ quay lại mua gạo của VN bởi giá gạo VN vẫn cạnh tranh nhất so với các nguồn cung khác” - ông Bích nhận định.

Một chuyên gia ngành gạo khác cho rằng giá gạo giảm là tình trạng chung của các nước chứ không riêng gì VN. Tuy nhiên, VN cần chủ động hơn trong chiến lược tạm trữ và xuất khẩu để tránh thiệt hại. Theo chuyên gia này, dù biết năm nay xuất khẩu khó khăn nhưng cách thức tạm trữ và hỗ trợ thị trường của Chính phủ không khác gì các năm trước. Chính điều này tạo điều kiện cho các nhà nhập khẩu ép giá gạo VN xuống rất thấp trong quý 2. “Nếu Chính phủ cam kết mạnh mẽ ngay từ đầu năm sẽ tăng mua tạm trữ, tăng thời hạn hỗ trợ doanh nghiệp thì nhà nhập khẩu cũng dè chừng nếu muốn ép giá gạo VN” - chuyên gia này cho biết.

Theo ông Trương Thanh Phong, trước mắt VFA đã đề nghị mua tạm trữ để ổn định thị trường, sau đó tùy thuộc vào giá bán gạo của Thái Lan để có điều chỉnh phù hợp. Tuy nhiên, VFA đề nghị doanh nghiệp cần phải tích cực khai thác các thị trường truyền thống và thị trường châu Phi. VFA cũng đề nghị Chính phủ cần đẩy nhanh đàm phán với các nước Angola, Kenya để xúc tiến giao hàng vì các nước này có nhu cầu nhập khẩu gạo rất lớn.

TRẦN MẠNH

Xuất khẩu giảm trên 500.000 tấn Theo VFA, tính đến cuối tháng 8-2013 VN đã xuất khẩu được trên 4,58 triệu tấn gạo các loại với kim ngạch gần 2 tỉ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng gạo xuất khẩu giảm trên 500.000 tấn và giảm khoảng 298 triệu USD về giá trị. Dự báo cung cầu sản lượng gạo thế giới của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vào tháng 8-2013 cho thấy dù sản lượng gạo toàn cầu giảm nhẹ so với báo cáo tháng 7 nhưng sản lượng xuất khẩu lại tăng nhanh hơn lượng nhập khẩu. Cụ thể, USDA dự báo niên vụ 2013/2014 các nước có thể xuất khẩu 38,97 triệu tấn gạo, trong khi nhu cầu nhập khẩu ở mức 36,81 triệu tấn.

Bài này đăng trên Tuổi Trẻ ngày 3-9-2013. Xem tại link gốc: http://tuoitre.vn/Kinh-te/566826/xuat-khau-gao-dua-hoi-tam-tru.html