Dự án thịt sạch cho mọi người

TT - Tại nhiều chợ trên địa bàn TP.HCM, các quầy thịt bằng gỗ, bêtông nhếch nhác nay đã được thay thế bằng những dãy bàn inox sáng trưng, sạch sẽ. Nhiều bà nội trợ yên tâm hơn khi vào chợ mua thịt heo chính do sự thay đổi lớn ở những quầy thịt này.

Các quầy đã sạch sẽ hơn và thịt được bán có xác nhận là thịt sạch - Ảnh: Trần Mạnh

Đây là kết quả bước đầu của dự án cạnh tranh ngành chăn nuôi và an toàn thực phẩm (LIFSAP) do Ngân hàng Thế giới tài trợ nhằm hỗ trợ cung cấp thịt sạch từ trang trại đến bàn ăn.

Quầy sạch, thịt an toàn vệ sinh

Thay vì ghé vào quầy thịt ngoài lề đường, thời gian gần đây bà Nguyễn Thị Nhân (Tân Bình) thường đi thẳng đến khu nhà lồng (có mái che) trong chợ để chọn mua thịt tại một sạp quen. “Vào trong này sạch sẽ hơn, thịt cũng được kiểm dịch mà không lo bị cân thiếu. Bên ngoài thì hên xui” - bà Nhân cho biết. Mới gần trưa nhưng nhiều sạp thịt tại chợ Trần Văn Quang (Tân Bình) đã hết hàng, chỉ còn lại những chiếc bàn inox với các giá treo sáng bóng, sạch sẽ. Lối đi cũng được dọn rửa sạch nhưng khá trơn vì nền lát gạch men.

Dự án cạnh tranh ngành chăn nuôi và an toàn thực phẩm (LIFSAP) do Ngân hàng Thế giới tài trợ và Bộ NN&PTNT là cơ quan chủ quản thực hiện trong sáu năm (2010-2015) với tổng vốn dự kiến 79,03 triệu USD, trong đó vốn ODA là 65,26 triệu USD, vốn đối ứng 3,4 triệu USD và vốn khác 10,37 triệu USD từ nguồn vốn của tư nhân. Dự án được thực hiện trên địa bàn 12 tỉnh thành gồm: Hà Nội, Thái Bình, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Cao Bằng, Thanh Hóa, Nghệ An, TP.HCM, Long An, Đồng Nai và Lâm Đồng.

Tại một quầy thịt, chị Đinh Tuyết Hồng đang hối hả cắt những miếng thịt còn lại cho khách. “Bây giờ quầy thịt sáng bóng và sạch sẽ, khác xa với trước nhiều rồi. Trước đây là bàn gỗ, bàn bêtông nhìn không vệ sinh cho lắm, từ khi dự án LIFSAP đầu tư thì cả khu này khang trang hẳn lên” - chị Hồng nói. Gần đó, chị Vy Đào Thanh Điệp cũng cho biết đã bán thịt tại chợ này trên 20 năm nhưng đến nay mới có sự thay đổi lớn: sạch sẽ hơn, an toàn hơn nên người dân cũng an tâm hơn khi vào chợ. “Từ ngày có quầy thịt mới thấy sạch sẽ hơn trước, thoải mái hơn hẳn. Dự án còn cho các móc treo để treo thịt lên, gọn gàng lắm. Mỗi ngày tôi bán được 50-80kg thịt heo các loại” - chị Điệp nói.

Không chỉ có hệ thống bàn ghế mới, dự án LIFSAP đầu tư hệ thống chiếu sáng riêng nên ngoài thịt rõ nguồn gốc và có dấu kiểm dịch của thú y, các tiểu thương cũng phải chọn loại thịt ngon để bán. “Bây giờ người tiêu dùng họ thận trọng lắm, thịt phải ngon, đẹp, không được bơm nước” - chị Điệp nói. Cầm một miếng thịt bên dưới không có nước, chị Điệp cho biết: “Như vầy là heo không bơm nước, nếu có nước đã chảy xuống bàn rồi”.

Theo bà Trần Thị Hiền - trưởng ban quản lý chợ Trần Văn Quang, trong nhà lồng của chợ có 30 bàn thịt được dự án LIFSAP tài trợ toàn bộ để nâng cấp gồm bàn bán thịt, hệ thống móc treo, điện nước... Dự án đi vào hoạt động từ cuối tháng 7-2013 và đã cho thấy sự thay đổi rõ rệt về điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường tại khu bán thịt so với trước đây. “Không chỉ có điều kiện vệ sinh mà cả nguồn gốc thịt đưa vào chợ cũng được đảm bảo. Chúng tôi phối hợp với cơ quan thú y để kiểm tra nguồn gốc thịt đưa vào trong chợ, nếu không có nguồn gốc rõ ràng chúng tôi không cho bán” - bà Hiền khẳng định.

Hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm sạch

Theo Ban quản lý dự án LIFSAP TP.HCM, chợ Trần Văn Quang là một trong 11 chợ với 422 quầy sạp được dự án tài trợ đã đi vào hoạt động. Hiện dự án đang tiếp tục nâng cấp khu bán thịt cho bốn chợ là Phú Lâm (quận 6), Cầu Xáng (Bình Chánh), Thủ Đức B (Thủ Đức), Bàu Cát (Tân Bình) và tiếp tục đầu tư nâng cấp ba chợ thực phẩm ở Củ Chi. Ông Trần Phương Đông - phó giám đốc LIFSAP TP.HCM - cho biết nâng cấp điều kiện vệ sinh khu bán thịt tại các chợ chỉ là một hợp phần trong toàn bộ chuỗi cung ứng thịt sạch từ trang trại đến bàn ăn mà dự án LIFSAP TP.HCM đang thực hiện.

Theo ông Đông, mục tiêu chung của dự án là nâng cao khả năng cạnh tranh của các hộ chăn nuôi thông qua nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn thực phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong chuỗi sản phẩm chăn nuôi theo hướng chăn nuôi sạch từ trang trại đến bàn ăn ở các tỉnh có dự án. “Dự án còn hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất sạch cho các hộ nông dân, cơ sở giết mổ và các phương tiện vận chuyển chuyên dụng nhằm đưa các sản phẩm sạch từ trang trại đến tay người tiêu dùng thành phố” - ông Đông nói.

Ông Đặng Văn Được (xã Nhuận Đức, Củ Chi), hộ chăn nuôi đã tham gia dự án LIFSAP từ năm 2011 đến nay, cho biết việc tham gia chương trình này bước đầu đã có kết quả khả quan. Khi chúng tôi đến, gia đình ông Được vừa xuất trên 30 con heo thịt cho thương lái với mức lời mỗi con vài ba trăm ngàn, do giá heo mới tăng nhẹ. “Trước đây tôi nuôi heo chủ yếu theo kinh nghiệm, khi thấy rảnh là cho heo ăn, tiêm thuốc hay vệ sinh chuồng trại. Nhưng giờ tôi là người quản lý chuồng trại rồi, làm gì cũng đúng giờ giấc, định kỳ, có ghi chép hẳn hoi” - ông Được nói.

Tuy nhiên, nhiều hộ dân cũng cho biết dự án LIFSAP mới thực hiện được ở các khâu riêng lẻ, trong khi sự kết nối cả chuỗi vẫn chưa có. Ông Đặng Văn Được cho biết hiện heo tại trại bán ra vẫn thông qua hệ thống thương lái và bán bằng giá heo thường. “Tôi mong muốn cơ quan nhà nước có thể kết nối với các nhà giết mổ để tiêu thụ nhằm xây dựng thương hiệu cho heo VietGAHP và LIFSAP tới tay người tiêu dùng để heo sạch phải có giá cao hơn”.

Theo ông Nguyễn Phước Trung - giám đốc dự án LIFSAP TP.HCM, đơn vị này đang lên danh sách các đơn vị sản xuất sạch trong chương trình LIFSAP rồi kết nối với các nhà tiêu thụ lớn như Vissan, Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn... “Trong tháng 11, chúng tôi sẽ tổ chức một sự kiện kết nối giữa nhà sản xuất có chứng nhận và các nhà chế biến, tiêu thụ nhằm tạo đầu ra và xây dựng thương hiệu cho heo sạch” - ông Trung khẳng định.

TRẦN MẠNH

Cà phê “nóng” chuyện gian lận thuế

TT - Nếu không giải quyết dứt điểm tình trạng gian lận thuế giá trị gia tăng (VAT), hàng loạt doanh nghiệp cà phê buộc phải tạm ngưng xuất khẩu.

Thu hoạch cà phê ở Đắk Nông - Ảnh: Nguyễn Công Thành

Thông tin trên được đưa ra tại hội nghị bàn về biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê do Hiệp hội Cà phê ca cao VN (Vicofa) tổ chức ngày 24-9 tại TP.HCM. Và dù niên vụ mới còn hơn một tháng nữa mới bắt đầu nhưng các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hàng đầu VN đã than năm nay sẽ cực kỳ khó khăn cho ngành cà phê VN. Hiện giá cà phê nội địa chỉ còn 36.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong ba năm qua.

Gian lận thuế VAT đang giết ngành cà phê!

Liên đoàn Cà phê châu Âu quan tâm đến tình trạng gian lận thuế Không chỉ doanh nghiệp trong nước lo lắng về tình trạng gian lận thuế VAT mà cả doanh nghiệp nước ngoài cũng bất an trước mùa vụ mới. Vicofa cho biết cuối tháng 7-2013, Liên đoàn Cà phê châu Âu (ECF) đã có thư gửi các cơ quan chức năng VN yêu cầu điều tra tình trạng gian lận thuế trong mua bán cà phê để các thành viên của ECF biết đường lên kế hoạch mua bán cho niên vụ 2013-2014, giải quyết vấn đề thuế VAT trước niên vụ cà phê mới để họ yên tâm kinh doanh.

Kể từ tháng 6-2013 đến nay, Công ty TNHH Minh Huy (Long Khánh, Đồng Nai) đã tạm ngưng xuất khẩu cà phê dù đối tác vẫn điện thoại đặt hàng. Ông Nguyễn Minh Bạn, giám đốc công ty, cho biết không phải thiếu hàng để giao nhưng mua bán hiện nay quá nhiều rủi ro do sự cạnh tranh của các doanh nghiệp chuyên gian lận thuế với thủ đoạn tinh vi.

Theo giải thích của ông Bạn, thủ đoạn của các doanh nghiệp này là mua cà phê với giá cao hơn giá thị trường, sau đó bán ra giá thấp cho doanh nghiệp xuất khẩu để lấy hóa đơn VAT và kiếm lời từ hành vi chiếm đoạt khoản thuế. Chẳng hạn, giá cà phê trên thị trường hiện nay 36.000 đồng/kg, nhưng các doanh nghiệp này chào mua giá 37.000 đồng/kg để cạnh tranh gom với số lượng hàng rất lớn.

Sau đó những doanh nghiệp này đem hàng bán lại cho doanh nghiệp khác, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu với giá 36.000 đồng/kg, chịu lỗ 1.000 đồng/kg và nhận được khoản tiền hoàn thuế VAT 5%, tương đương 1.800 đồng/kg. Thay vì nộp khoản tiền thuế này lại cho Nhà nước, doanh nghiệp này bỏ trốn để hưởng lãi 800 đồng/kg (1.800 đồng thuế VAT - 1.000 đồng bán lỗ). “Với kiểu mua bán này, các công ty làm ăn đàng hoàng rất khó cạnh tranh với họ để có hàng đúng giá xuất khẩu. Nếu mua cao bằng họ thì thua lỗ” - ông Bạn bức xúc.

Cũng tại cuộc họp, hầu hết doanh nghiệp xuất khẩu và đại diện Vicofa đều lên tiếng kêu khổ vì tình trạng gian lận và khó khăn trong hoàn thuế VAT đã vượt mức chịu đựng của doanh nghiệp. Ông Vũ Văn Hải, giám đốc Công ty Haprosimex TP.HCM, cho biết từ đầu năm đến giờ đơn vị này không còn xuất khẩu cà phê. “Gian lận thuế VAT đã phá vỡ môi trường kinh doanh tại VN, người làm ăn chân chính đang chịu rủi ro. Chúng tôi không thiếu tiền để kinh doanh nhưng môi trường kinh doanh đã bị phá vỡ hết rồi nên tôi nghỉ” - ông Hải nói.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Mai, tổng giám đốc Công ty CP XNK gia công bao bì Packsimex (Bộ Công thương), tuyên bố thẳng nếu không giải quyết vấn đề gian lận cũng như hoàn thuế VAT thì công ty không dám kinh doanh cà phê nữa. “Chúng tôi phải cho một nửa nhân viên nghỉ việc vì không có gì làm” - bà Mai nói.

Cà phê Việt đang mất thị phần

Theo ông Đỗ Hà Nam, phó chủ tịch Vicofa, tất cả doanh nghiệp xuất khẩu cà phê VN đều đang ở tình trạng bất kỳ lúc nào cũng có thể gặp vấn đề về thuế. Nếu tình trạng này tiếp tục thì không còn doanh nghiệp nào tại VN dám tham gia thị trường cà phê nữa. Ông Nguyễn Xuân Thái, giám đốc Công ty TNHH MTV cà phê Thắng Lợi (Đắk Lắk), đề nghị nên bỏ thuế VAT trong ngành cà phê vì 95% cà phê là để xuất khẩu, chỉ có 5% tiêu thụ trong nước.

Cũng theo các doanh nghiệp, rủi ro do gian lận thuế VAT và khó khăn trong hoàn thuế chính là lý do khiến cà phê VN đang mất dần thị trường. Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê cho biết tình hình kinh doanh mùa vụ mới càng gặp nhiều khó khăn hơn do sản lượng thế giới ngày càng tăng. Ông Nguyễn Quang Bình, giám đốc Công ty TNHH Chánh Tinh Anh (TP.HCM), cho biết thách thức với cà phê VN là sản lượng của thế giới ngày càng cao nên thị phần của VN ngày càng thấp.

Trong 2-3 tháng vừa qua xuất khẩu cà phê VN không nhiều, một phần do gian lận thuế VAT nhưng còn do thị phần mất vào nước ngoài. Trước đây VN xuất khẩu 110.000-120.000 tấn/tháng nay chỉ còn 80.000-90.000 tấn/tháng. “Lượng bán thấp hơn mà giá vẫn giảm chứ không tăng là do có nguồn cung khác thay thế. Nếu không giải quyết tận gốc vấn đề thuế VAT thì hàng sẽ không đi được và tạo cơ hội cho các nước xuất khẩu khác là Indonesia và Brazil chiếm thị phần. Trước mắt, 400.000 tấn cà phê robusta của Brazil và 100.000 tấn của Indonesia sẽ được đưa ra thị trường và VN còn có thể mất thêm thị phần trong thời gian tới” - ông Bình nhận định.

Theo ông Đỗ Hà Nam, hiện giá cà phê đang ở mức thấp nhất trong ba năm qua, còn 36.000 đồng/kg. Trong khi đó giá cà phê arabica trên thế giới đang xuống thấp nên thị phần robusta sẽ giảm thêm. Không những vậy, các doanh nghiệp nước ngoài đang có tin đồn xấu về doanh nghiệp cà phê trong nước. “Mấy ngày nay chúng tôi liên tục làm việc với ngân hàng nước ngoài và các công ty nước ngoài đang có thông tin các doanh nghiệp cà phê VN sắp chết hết rồi vì lãi suất và gian lận thuế” - ông Nam nói.

Ngược lại, một số ngân hàng cho biết sẽ tạm ngưng cho doanh nghiệp cà phê vay tiền kinh doanh niên vụ mới như ngành điều cách đây hai năm. “Ngành cà phê VN đã có ba năm tươi đẹp khi giá trong nước ổn định ở mức 40.000-50.000 đồng/kg. Thành công đó lớn nhất thuộc về người nông dân khi đã điều tiết được lượng hàng bán ra. Tuy nhiên, tình hình mùa vụ mới rất khó khăn, do đó cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước để tránh tình trạng sụp đổ về giá”, ông Nam nói.

TRẦN MẠNH

Đẩy khó cho doanh nghiệp xuất khẩu Để ngăn chặn tình trạng gian lận thuế VAT, giữa tháng 6-2013 Bộ Tài chính ban hành công văn yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu phải tự “kiểm tra các khâu trung gian” và sẽ kiểm tra trước khi hoàn thuế đối với các trường hợp sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế. Tuy nhiên, quy định này lại vấp phải sự phản đối của các doanh nghiệp vì Nhà nước đã đẩy doanh nghiệp vào thế khó hơn. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng khi mua cà phê của đối tác thì chỉ biết họ có đủ hồ sơ giấy tờ là được, còn họ mua của những đơn vị nào trước đó làm sao doanh nghiệp kiểm tra được. “Vậy mà Bộ Tài chính giờ bắt tôi phải biết hết cả những khâu cung cấp hàng. Nhà nước cũng tạm thời ách thuế VAT mà tôi lẽ ra được hoàn lại để kiểm tra các khâu cung ứng hàng. Nếu một khâu nào đó trong chuỗi cung ứng bỏ trốn thì tôi cũng không được hoàn thuế. Rủi ro như thế này thì sao doanh nghiệp dám kinh doanh” - giám đốc một doanh nghiệp nói.